SUPER RANDOM

 

–  Ναι, θα ήθελα να καταλάβετε τι κατέστρεψε ο  Aleister Crowley, απάντησε αργά και σκεπτικά.

Δείτε το απλά:

Η τιμή και η συμπόνια είναι οι έννοιες που ξεκολλάνε τον άνθρωπο από τα ένστικτά του και τον εξελίσσουν πνευματικά. Δεν μπορείς να συμπεριφέρεσαι στους αδύναμους σαν να είναι σκουλήκια που θες να τα πατήσεις. Το λογικό είναι να τους συμπαρασταθείς και να τους βοηθήσεις.

Αυτό δεν είναι ηθική επιταγή, είναι απλή λογική για ένα σκεπτόμενο άτομο.

–        Just ‘logical’? Είπα, Σηκώνοντας το φρύδι και κοιτώντας λοξά, μιμούμενος τον Σποκ.

–        Ακριβώς , είπε χαμογελώντας.

Δείτε: Από την αρχαιότητα, αυτές οι αρετές έσπρωξαν μπροστά την εξέλιξη και ήλθε ο Crowley να τις παρουσιάσει σαν σημείο αδυναμίας. Προ ολίγου εσείς ο ίδιος αναφέρατε πώς έφτιαξε μια νέα θρησκεία. Σας λέω, λοιπόν, πως το έκανε ακριβώς τη στιγμή που ετοιμαζόταν η αποδέσμευση των ανθρώπων από το θρησκευτικό τρόπο σκέψης και συμπεριφοράς. Αυτό είναι το χειρότερο.

Το «απλά λογικό» θα αποτελούσε τον οδηγό για τη συμπεριφορά των ανθρώπων, που θα είχαν απαλλαχθεί από τις δήθεν «ηθικές επιταγές» των θρησκειών. Θα έπαυαν να είναι σκλάβοι.

Αντίθετα, αυτό που συνέβη είναι ότι  η νέα θρησκεία του, μαζί με ένα κράμα από τις τευτονικές αποκρυφιστικές παραδόσεις συνάντησαν την ναζιστική ιδεολογία, που θεωρούσε τις βασικές αρετές σαν δείγμα αδυναμίας.  Οι μάγοι του πνεύματος δεν είχαν καμία συμπόνια. Οι «υπεράνθρωποι», σε αντίθεση με τους ήρωες του παρελθόντος, ήταν άτιμοι. Άτιμοι!  Οδηγούσαν στα κρεματόρια τους συνανθρώπους τους και έπαιρναν την μη αντίδραση τους σαν απόδειξη της κατωτερότητας των θυμάτων τους.  Οι ίδιοι θεωρούσαν τους εαυτούς τους ανώτερο είδος και τους υπόλοιπους τιποτένιους, που τους άξιζε ο αφανισμός. «Ένας Άριος», έλεγαν, «δεν θα πήγαινε σαν πρόβατο στη σφαγή του! Αυτοί δεν αντιδρούν γιατί είναι υπάνθρωποι…»

Πρόκειται για ύψιστη διαστροφή του πνεύματος!

 

–        Ίσως αυτό εξηγεί γιατί αισθάνομαι ότι κάτι πολύ κακό υπάρχει στην άνοδο του ναζισμού, κάτι πολύ σκοτεινό που μου παγώνει τη καρδιά…. μονολόγησα.

 

Με κοίταξε λίγο διερευνητικά και μετά μου απάντησε με συγκατάβαση:

–        Ίσως αυτό που αισθάνεσθε σαν απόλυτο κακό να είναι το  ότι η θηριωδία αυτή δεν πραγματοποιήθηκε από  ανθρώπους με αποκτηνωμένα χαρακτηριστικά, από τους τυπικά άξεστους, βίαιους ωμούς εγκληματίες, αλλά από καλλιεργημένους ανθρώπους…

Τα μεσαία και ανώτερα στελέχη του ναζιστικού κόμματος ήταν- κατά κανόνα –  μορφωμένοι άνθρωποι. Τυπικά ανώτεροι.  Αγαπούσαν τις τέχνες και μελετούσαν φιλοσοφία και  επιστήμες…. Θα περίμενε κανείς να είναι οι άριστοι της κοινωνίας, αυτοί που θα σπρώξουν τον κόσμο μπροστά.

Κι όμως….

Σταμάτησε για λίγο, σχεδόν αμήχανα και μετά είπε συμπερασματικά: Το διανοητικό κακό είναι το απόλυτο κακό. Η αλαζονεία του πνεύματος, το σκότος, η νύχτα της ψυχής!

Αυτό σας παγώνει την καρδιά…

 

Σηκώθηκε και βημάτισε αργά στο σαλόνι.

–        Ναι, ναι, είπε – περισσότερο μιλώντας στον εαυτό του, παρά σε εμένα….  είναι μια αναπάντεχη εξέλιξη η ανάπτυξη αυτής της ιδεολογίας, αυτής της στάσης. Είναι, θα έλεγα, η εσχάτη προδοσία των ανθρώπινων προσδοκιών. Της εξέλιξης….

 

Όμως, οπλιστείτε λίγο, διότι η ίδια ακριβώς διανοητική αλαζονεία υπάρχει και σήμερα διάχυτη: Οι φτωχοί, οι αδύναμοι, οι πρόσφυγες, οι ξένοι, οι διανοητικά ανάπηροι, οι τοξικομανείς και γενικά οι διαφορετικοί- όσοι για λόγους φυσικής ή ψυχικής αδυναμίας δυσκολεύονται να τα βγάλουν πέρα- δεν έχουν κανέναν να τους βοηθήσει ή να νοιαστεί γι’ αυτούς. Δεν έχουν υποστήριξη και ούτε καν υπεράσπιση. Θεωρούνται οι ίδιοι υπεύθυνοι για τη δυστυχία τους. Γίνονται απόκληροι και θύματα εκμετάλλευσης. Ακόμα χειρότερα, δεν θεωρούνται καν άνθρωποι, τους προπηλακίζουν, τους βιάζουν, τους λυντσάρουν τους σκοτώνουν και κανείς δεν συγκινείται, ούτε τους υπερασπίζεται. Πολλές φορές δεν το προσέχουν καν ότι συμβαίνει ένα έγκλημα μπροστά στα μάτια τους. Ούτε στο ζωικό βασίλειο δεν παρατηρείται μια τέτοια αποτρόπαιη συμπεριφορά!

 

Είναι ακριβώς η αντιστοιχία του ‘Άρειου – υπεράνθρωπου’ ναζί που θεωρούσε τους άλλους υπάνθρωπους. Δεν κρίνονται με τα ίδια μέτρα και σταθμά με τους εαυτούς τους και όσους είναι στην δική τους ομάδα. Είναι απόκληροι. Δεν είναι το ίδιο είδος. Είναι κατώτεροι. 

 Όλο αυτό είναι σε πλήρη αντίθεση και με την αρχαία «αρετή» και με τις αρχές της ιπποσύνης του μεσαίωνα, αλλά και τους πιο σύγχρονους κανόνες συμπεριφοράς  του «τζέντλεμαν», του ευγενικού ανθρώπου. Διάβολε! Είναι η έμπρακτη αναίρεση των ιδεών που γέννησαν την αμερικανική και την γαλλική επανάσταση και άλλαξαν την ιστορία του πλανήτη. Πώς περνάει έτσι απαρατήρητο όλο αυτό;  

 

Έκανε μια μικρή παύση για να χαλαρώσει την ένταση που αισθάνθηκε και συνέχισε πιο ήρεμα:

Θέλει πολλή προσπάθεια για να γίνει κάτι τέτοιο, διότι ανέκαθεν τα ευγενή αισθήματα ήταν στοιχείο του εξελιγμένου ανθρώπου και προβάλλονταν σαν πρότυπο. Ακόμα κι όταν δεν είχαν ουσιαστικά κατακτηθεί, αλλά ήταν απλές θρησκευτικές ή ηθικές εν γένει επιταγές.

Οι στυγνοί εκμεταλλευτές υπήρχαν πάντα, αλλά ποτέ δεν κόμπαζαν για την στάση τους. Ήξεραν ότι αυτό που κάνουν είναι άτιμο, ποταπό. Απλά κυριαρχούσε η φιλαργυρία και ο αμοραλισμός τους. Είχαν – παρά τη φαινομενική επιτυχία τους – την περιφρόνηση των πολλών.

Σήμερα, όχι μόνο δεν υπάρχει αυτή η κατακραυγή, αλλά θεωρούνται και ιδιαίτερα ικανοί, αποτελεσματικοί, ο «άλφα» κόσμος, τα πρότυπα.

 

Μοιάζει σαν να έχουμε επιστρέψει και μάλιστα με χειρότερο τρόπο, σε εκείνο το πρωτόγονο επίπεδο που ο άνθρωπος ήταν κυνηγός και καρποσυλλέκτης:  Όποιος έφερνε στην οικογένεια ή την φυλή του τα περισσότερα φαγητά ήταν ο νικητής, ο καλύτερος, ο αγαπητός. Έσωζε τους δικούς του από την πείνα και τον αφανισμό, ενώ οι άλλοι έμεναν πεινασμένοι, αδύναμοι και δυστυχείς.

Σήμερα ο καλός κυνηγός φέρνει το χρήμα, στην εταιρία του, στον λογαριασμό του, στην ομάδα του. Δεν ελέγχεται για το τί ή ποιους κυνήγησε, τί μέσα μεταχειρίστηκε, με ποιο τρόπο ξεπέρασε τους ανταγωνιστές του. Ακόμα χειρότερα δε, στέκεται πάνω από τη λεία του με το ρόπαλο και δεν αφήνει κανένα να πλησιάσει! Δεν μοιράζεται ούτε ψίχουλο από τη δική του ευημερία. Αδιαφορεί πλήρως για την ευρύτερη κοινότητα, δεν έχει ίχνος τιμής και συμπόνιας.

 

Γι’ αυτό τονίζω την ζημιά που επέφερε η καταστροφή των εννοιών της τιμής και της συμπόνοιας.

Αυτή είναι η καταστροφή στην οποία αναφέρομαι και δεν ξέρω αν μπορείτε να κατανοήσετε την έκταση της ζημιάς που έχει γίνει και μάλιστα την στιγμή ακριβώς που η άνθιση του ανθρώπινου πνεύματος θα έβαζε οριστικά στην άκρη όλη αυτή τη βαρβαρότητα…

 

Έμεινε για λίγο σιωπηλός, αναλογιζόμενος όλα αυτά και μετα πρόσθεσε, σχεδόν κουρασμένα: δεν φταίει μόνο η εξοικείωση των ανθρώπων με την βία των συνεχών πολέμων. Αυτό υπήρχε πάντα στην ιστορία. Φταίει η έλλειψη μιας συγκροτημένης ιδεολογίας, μιας συγκεκριμένης στάσης ζωής,  που να είναι αντίθετη στην βαρβαρότητα.

Αυτή την στάση ζωής ήταν έτοιμη να δημιουργήσει η ενοποίηση των ιδεών Δύσης – Ανατολής. Την κατάργηση του θρησκευτικού τρόπου σκέψης, την απόρριψη της τυφλής συμπεριφοράς του «πιστού του θεού» και την επικράτηση της απλής ανθρώπινης λογικής σκέψης. 

 

–        Λογικά δεν μπορώ να διαφωνήσω με όσα λέτε! τον διέκοψα.

Παρ΄όλα αυτά, δυσκολεύομαι να τα συνδέσω στο μυαλό μου. Ο πόλεμος κερδήθηκε! Ο ορθολογισμός επικράτησε. 

Εξ΄ άλλου, πάντα υπήρχε μια αντίδραση, φιλοσοφική, θρησκευτική, καλλιτεχνική – όπως θέλετε να το δούμε – με την βαρβαρότητα.

 

–        Υπήρχε! Βιάστηκε να προσθέσει. Αλλά δεν ήταν ολοκληρωμένη! Ήταν ελλιπής, αποσπασματική, ίσως και αφελής…  και γι’ αυτό δεν κυριάρχησε ποτέ οριστικά.

Όπως και σήμερα, αυτοί οι αφελείς του  «αγάπη πάντα» και της «πολιτικής ορθότητας»  νομίζουν ότι τηρούν την σωστή στάση και ότι έχουν την απάντηση στην κακία των εκμεταλλευτών. Τι μου λέτε; Θα ήθελα να τους δω απέναντι στην επέλαση των τεθωρακισμένων της μεραρχίας Totenkopf των ναζί. Τι θα έκαναν; Διαλογισμό, προσευχή και ασκήσεις γιόγκα; Αυτό που κάνουν δηλαδή και σήμερα απέναντι στην επέλαση της βαρβαρότητας; Θα χτύπαγαν τις παλάμες τους και θα έκαναν ‘ΟΜ’; Είπε χτυπώντας με χάρη τα χέρια του…

 

Δεν μπόρεσα να συγκρατήσω τα γέλια μου…

–        Δεν σας είχα για πολεμοχαρή, είπα και συνέχισα να γελάω.

–        Μα, δεν είμαι! Δεν είμαι, φίλε μου! Απάντησε χαμογελώντας με τη σειρά του.

Μη νομίζετε ότι λέω πως τους ναζί τους σταμάτησαν απλώς οι πολεμικές επιχειρήσεις των συμμάχων. Τέτοια επιφανειακή προσέγγιση δεν μου ταιριάζει.

–        Ε, τότε; Έκανα με ειλικρινή απορία….

–        Την πολεμική μηχανή των ναζί την αναχαίτισε η  ισχυρή εφαρμογή της «Θέλησης», αλλά και η «Θυσία» πολύ εξελιγμένων ανθρώπων, είπε εμφατικά.

Σταμάτησε στιγμιαία και επανέλαβε αργά την τελευταία του φράση: Εξελιγμένοι άνθρωποι επέλεξαν να θυσιάσουν τις ζωές τους για να σταματήσουν τον πόλεμο. Μπορούσαν να το αποφύγουν αλλά δεν το θέλησαν. Το επέλεξαν και το έπραξαν για το καλό των άλλων.

Και αυτό, οι χαζοχαρούμενοι του new age, που τρέχουν πίσω από δήθεν φωτισμένους γκουρού, ούτε να το προσεγγίσουν δεν μπορούν…

Επιπλέον, τόνισε, έχετε λάθος αν νομίζετε ότι ο πόλεμος κερδήθηκε! Ο ορθολογισμός δεν κυριάρχησε, ο  πόλεμος δεν τελείωσε ποτέ!

 

Αν δεν ήμουν ευδιάθετος, θα είχα ανασκουμπωθεί με τα λεγόμενά του.

Δεν καταλάβαινα τη σημασία της θυσίας των εξελιγμένων ανθρώπων. Πως το διαφοροποιούσε από τις πολεμικές επιχειρήσεις; Γιατί έδινε τόση σημασία στην εκλογή τους; Ήταν μια μεταφυσική προσέγγιση; Σαν να λέμε ότι η θυσία εξελιγμένων ανθρώπων απελευθερώνει μια αδιόρατη ενέργεια που χτυπάει το κακό; Σαν ένα πνεύμα που πετάει; Μέχρι τώρα είχε επιδείξει πλήρως πρακτικό πνεύμα, δεν ταίριαζε αυτή η αλλαγή τρόπου σκέψης.

Αισθανόμουν, όμως ότι αυτό θα μας πήγαινε σε άλλα μονοπάτια και θέλησα κι εγώ να το αφήσω για αργότερα. Τώρα, απλώς κούνησα τα χέρια μου κυκλικά, γνέφοντας του να πει λίγα παραπάνω.

Το μόνο που σχολίασα ήταν: Σαν τα λεγόμενα του  Crowley μου ακούγονται όλα αυτά, θα μου πείτε πάλι για το σκοτεινό πνεύμα που καταλαμβάνει ανθρώπους;

–        Αχά! είπε – εντελώς παράδοξα κατά τη γνώμη μου.

Αρχίζετε να καταλαβαίνετε τι θέλω να σας πω!

Επιπλέον, το πνεύμα που καταλαμβάνει ανθρώπους το είπατε εσείς! Πρόσθεσε με ένα παιχνίδισμα στη φωνή.

 

–        Τί εννοείτε, σας χάνω κάπως….ψέλλισα. Αισθανόμουν κουρασμένος. Έδειχνε πάθος για την υπεράσπιση των ανθρώπων, αλλά δεν έκφραζε συναισθήματα. Ήταν ένα διανοητικό πάθος, σαν μια διάλεξη περί του σωστού και του λάθους. Η πραγματική ζωή δεν ακολουθεί ένα χαραγμένο από πριν μονοπάτι πάνω σε αρχές και αξίες. Κάνουμε λάθη, βγαίνουμε από το δρόμο και ξαναεπιστρέφουμε. Ή μήπως όχι; Τι είναι αυτό που μας σπρώχνει μπροστά; Εγώ πιστεύω ότι είναι η αγάπη. Αλλά αυτό δεν φαίνεται να το εκτιμά τόσο, προτιμάει να μιλάει για ανοιχτή καρδιά και όχι για αγάπη. Έχει πείσμα, σίγουρα, αλλά αυτό εννοεί με την υπογράμμιση της θέλησης; Αλλά την θέληση επικαλείτο και ο Crowley…

 

Χτύπησε τα δάκτυλά του με ανυπομονησία στο τραπέζι.

Μετά πήρε την καράφα με το ξινόμαυρο και ξαναγέμισε τα ποτήρια μας.

Πήρε το δικό του ποτήρι και κάθισε βαθιά στην πολυθρόνα του.

–        Μη σκέφτεστε τόσο αναλυτικά φίλε μου, είπε. Προσπαθήστε να νοιώσετε αυτά που σας λέω.

Τον μιμήθηκα, παίρνοντάς το ποτήρι μου, βυθιζόμενος κι εγώ στην πολυθρόνα μου.

 

Με κοίταξε μισοκλείνοντας τα μάτια και είπε: 

–        Δεν έχετε κατανοήσει τι σημαίνει μια ισχυρή Θέληση…

Συνεχίζετε να χρησιμοποιείτε πολιτικούς όρους για να ερμηνεύσετε τις ανθρώπινες συμπεριφορές. Αντί να πείτε ότι κάποιος φέρεται απάνθρωπα, λέτε ότι είναι φασίστας. Μάλιστα! Μπαίνει η ταμπέλα και ξεμπερδεύετε. Δεν εξετάζετε βαθύτερα την ανθρώπινη φύση, δεν κατανοείτε ότι δεν είναι η συγκεκριμένη ιδεολογία που γεννά αυτές τις συμπεριφορές. Απλά μπορεί και τις περιλαμβάνει, μπορεί και διευκολύνει την έκφρασή τους.

Η αντιπαράθεση που θα νικήσει αυτήν την εκτροπή από την ανθρώπινη πορεία δεν είναι μια ιδεολογική ή πολιτική αντιπαράθεση, αλλά η συνεπής στάση αρχών. Αυτό είναι η εφαρμογή της ισχυρής θέλησης: Η επιμονή στο να κάνουμε πάντα το σωστό, πέρα από τις συνθήκες που επικρατούν.

Μη γελιέστε, όλοι οι άνθρωποι ξέρουν βαθύτερα ποιο είναι το σωστό. Γι’ αυτό είναι τόσο δημοφιλής η προτροπή: ‘Do the right thing!’

Όλοι την αποδέχονται, γιατί υποσυνείδητα όλοι γνωρίζουν ότι μπορούν να δουν ποιο είναι το σωστό. Σε κάθε περίσταση.

Ο φόβος, η ανησυχία, η ανασφάλεια είναι το μαύρο πνεύμα που καταλαμβάνει τους ανθρώπους και τους αποτρέπει από το να πράξουν το σωστό. Πολύ χειρότερα δε, κάποιους τους κατευθύνει σε αποτρόπαιες πράξεις, αδιανόητες.

Μια ανοιχτή καρδιά δεν θα άφηνε αυτούς τους ανθρώπους να συμπεριφέρονται έτσι.

Όπως, όμως σας είπα, η ανοιχτή καρδιά είναι μια δύσκολη επίτευξη. Θέλει ισχυρή θέληση.

 

Μάλιστα, σκέφτηκα, χωρίς να μιλήσω. Έτσι συνδέει την θέληση με την αγάπη!  Ή μάλλον με την ανοιχτή καρδιά, όπως προτιμάει να το εκφράζει, θεωρώντας ότι αυτή η έννοια είναι ανώτερη από την έννοια ‘αγάπη’ – γιατί δεν είναι απλά συναίσθημα, αλλά μια ολόπλευρη τροποποίηση του τρόπου σκέψης, μια διαφορετική στάση ζωής. Αυτή είναι θεμελιώδης διαφορά από την προσέγγιση του Crowley. Νομίζω, μάλιστα,  ότι είναι ακριβώς στον αντίποδά της και γι’ αυτό έχει τέτοιο μένος για όσα συνέβησαν με αυτή τη στρέβλωση. Είναι δύο αντίπαλα στρατόπεδα που μόνο να συγκρουστούν με σφοδρότητα μπορούν – και προφανώς συγκρούονται από πολύ παλιά.  Το ένα είναι η άρνηση του άλλου. Δεν είναι όμως καθόλου απλό να το καταλάβει αυτό κάποιος. Μοιάζει με ισορροπία σε τεντωμένο σχοινί. Μια λάθος κίνηση, μια διολίσθηση στην θέληση μόνο, χωρίς ανοιχτή καρδιά μπορεί να σε ρίξει στη ΄σκοτεινή νύχτα της ψυχής΄ όπως χαρακτηριστικά το είπε. Σε αυτό που μου παγώνει το στήθος.

 Ίσως αρχίζω να κατανοώ, είπα μέσα μου και ζωήρεψα λίγο.

 

Σταμάτησε, έχοντας μια έκφραση σαν να αισθανόταν ότι μιλάει μάταια. Σαν να προσπαθεί να εξηγήσει διαφορικές εξισώσεις σε ένα παιδί του δημοτικού.

Ακούμπησε την παλάμη στο μέτωπό του σκεπτικός. Φαινόταν να παιδεύει το μυαλό του για να μου μεταδώσει αυτό που ήθελε. Κατέβασε το χέρι και έπιασε το πηγούνι του.

Έστω, είπε, ας ξεκινήσουμε από τα πιο απλά:

–        Αν ο πόλεμος είχε κερδηθεί, έτσι θα ήταν ο κόσμος σήμερα;

Δεν περίμενε απάντηση, ήταν μάλλον προφανής. Κατέβασε το χέρι, έγειρε λίγο μπροστά και συνέχισε:

–        Σας λέω πολύ απλά ότι ο πόλεμος ήταν ένα επεισόδιο στη μεγάλη σύγκρουση που υπάρχει αιώνες και συνεχίζεται ακόμα.

Βεβαίως πρόσφερε μια ευκαιρία, καθώς διαχώρισε με σαφήνεια τα δυο στρατόπεδα. Και δεν εννοώ ότι από τη μια ήταν ο Άξονας και από την άλλη οι «σύμμαχοι».  Όχι, όχι, αλλά η διάκριση γίνεται μόνο από όσους μπορούν να το δουν:

Όπως μέσα στο «σκοτεινό» στρατόπεδο των ναζί υπήρχαν κάποιοι που αντιστέκονταν, έτσι και στο άλλο στρατόπεδο – που, συγχωρήστε με, αλλά δεν θα το ονόμαζα de facto «φωτεινό» – υπήρχε μια διαχωριστική γραμμή, κάποιοι πραγματικά νοιάζονταν για τον κόσμο και κάποιοι μόνο για τον εαυτό τους και το κέρδος τους. Όπως προανέφερα, πάνω στο θάνατο και τη δυστυχία στήθηκαν οικονομικές και πολιτικές αυτοκρατορίες.

Όπως στο σύμβολο του Γιν και Γιανγκ, η σκοτεινή με τη φωτεινή πλευρά συμπλέκονται και συνυπάρχουν, έτσι και στην περίπτωση της μείζονος αυτής σύγκρουσης η σκοτεινή πλευρά του ενός στρατοπέδου ήταν ίδια με τη σκοτεινή του άλλου και το ίδιο ισχύει και για την φωτεινή.

Δεν υπάρχει καμία αντίρρηση ότι ο Χίτλερ έπρεπε να ηττηθεί. Ήταν μια καθαρή έκφραση του «κακού». Ποιος όμως νίκησε;

 

–        Υποθέτω η ‘άλλη’ πλευρά των νικητών που είχε την ίδια στάση… έκανα συμπερασματικά.

Κούνησε το κεφάλι του σφίγγοντας τα χείλη, χωρίς να μιλήσει.

 

–        Κερδήθηκε, λοιπόν μια μάχη, αλλά όχι ο οριστική νίκη; Ρώτησα, προσπαθώντας να συνοψίσω τα λεγόμενά του. Οι άνθρωποι συνεχίζουν αν είναι  σκλαβωμένοι. Αυτό μου λέτε; Και πιστεύετε ότι η τιμή και η συμπόνια θα φέρουν την απελευθέρωση από την «σκλαβιά»;

 

Έγειρε πάλι πίσω στην πολυθρόνα, έπλεξε τα χέρια πίσω από το κεφάλι του, κοιτάζοντας το ταβάνι και απάντησε αφηρημένα:

–        Ο φόβος είναι η σκλαβιά των ανθρώπων!

Μια ζωή στηριγμένη σε αξίες και αρχές, μια ζωή με ανοιχτή καρδιά, απαλλάσσει τον άνθρωπο από το φόβο.  Αυτό τον απελευθερώνει και όχι … η εργασία, πρόσθεσε – αντιπαρατιθέμενος εμφανώς με το «Arbeit macht frei» των στρατοπέδων συγκέντρωσης. 

 

–        Α, μάλιστα! αντέδρασα. Σωθήκαμε! Ποιες αρχές; Ποιες αξίες; Σήμερα όλα είναι ρευστά.

–        Μα, γι’ αυτό ακριβώς σας μίλησα για την σύγχυση που σπέρνουν στα μυαλά των ανθρώπων, είπε, βρίσκοντας πάλι την αρχική του εστίαση.

Τι είναι θολό; Ας είμαστε σοβαροί!

Πιστεύετε ότι οι αξίες είναι διαφορετικές σήμερα από αυτές που ήταν παλιά;

Λάθος! Μέγιστο λάθος και αποτέλεσμα της σύγχυσης!

Τι εννοούν αυτοί που ισχυρίζονται τέτοια πράγματα; – μου φάνηκε ότι άρχισε να «φορτώνει»….

Νομίζετε ότι ο έντιμος άνθρωπος, ο ειλικρινής, ο καλός φίλος, ο ευγενικός, ο αξιόπιστος, οριζόταν διαφορετικά από ό,τι σήμερα στην αρχαία Ελλάδα, στην Αίγυπτο ή στη Βαβυλώνα; Όχι βέβαια!

Ή μήπως θεωρείτε ότι ο απατεώνας, ο κλέφτης, ο ψεύτης, ο δολοπλόκος, ο άτιμος,  ο τυχοδιώκτης, ήταν κάτι άλλο στην αρχαιότητα από αυτό που είναι σήμερα;

Όχι, βέβαια!

Αυτές οι αξίες είναι διαχρονικές. Αυτό πρέπει να γίνει κατανοητό για να χτυπηθεί η σύγχυση που σπέρνουν, λέγοντας τάχα, ότι άλλαξαν τα πράγματα.

Μόνο οι άνθρωποι που στηρίζονται και ζουν σύμφωνα με τις διαχρονικές αυτές αρχές είναι πραγματικά ελεύθεροι! Οι υπόλοιποι πέφτουν στο φόβο και σκλαβώνονται.

Αυτό εννοώ!

 

Έμεινα να τον κοιτάζω σιωπηλός.

–        Ωραία, είπα τελικά, αυτά είναι σωστά! Ομολογώ ότι δεν το είχα συλλάβει σε αυτή την έκταση.  Αυτό που μου λέτε, λοιπόν, είναι να ζούμε τηρώντας μια στάση αρχών;

–        Όχι έτσι απλά! είπε με έμφαση. Νοιώστε το, φίλε μου, νοιώστε το!

Η στάση αρχών είναι μια καθημερινή μάχη!

Σημαίνει να μην υποχωρείς και να μην συμβιβάζεσαι, λέγοντας «δε βαριέσαι». Σημαίνει να μην κλείνεις τα μάτια σε λανθασμένες συμπεριφορές μόνο και μόνο επειδή δεν θεωρείς ότι είναι δική σου υπόθεση να τις διορθώσεις. Ή επειδή τις λανθασμένες συμπεριφορές τις έχουν κάποιοι φίλοι σου ή συγγενείς σου ή άνθρωποι που εκτιμάς για άλλα πράγματα. Και πολύ περισσότερο, ακόμα κι αν όλοι γύρω σου δεν κάνουν το σωστό, εσύ να επιμένεις να το κάνεις, έστω κι αν χάσεις, έστω κι αν συγκρουστείς με τον περίγυρό σου, έστω κι αν σε απομονώσουν.

 

Πιστεύετε ότι το φρικαλέο καθεστώς των ναζί επιβλήθηκε επειδή όλοι οι Γερμανοί έγιναν ναζιστές; Όχι, σας διαβεβαιώ! Απλά δεν αντιστάθηκαν σε απλά καθημερινά πράγματα. Ήταν γραφειοκράτες που εκτελούσαν μηχανικά τις εντολές, αδιαφορώντας για το αν κάνουν το σωστό ή το λάθος. Διεκπεραίωναν χωρίς να μπαίνουν στον κόπο να αναρωτηθούν που οδηγούν οι διαδικασίες που ακολουθούσαν. Η φρίκη στήθηκε πάνω στη μηχανική εκτέλεση- χωρίς κρίση- των εντολών.  Τήρησαν τις διαδικασίες! Μάλιστα!

Αυτό το αίσχος γίνεται και σήμερα. Απλοί διεκπεραιωτές οι άνθρωποι, χωρίς να νοιάζονται για το αν κάνουν το σωστό.  Το «δε βαριέσαι, εγώ θα αλλάξω τον κόσμο;» είναι η δικαιολογία για τη νωθρότητά τους, για την αδιαφορία τους. Αυτό, όμως είναι το πρόβλημα: είναι διανοητικά, ψυχικά και σωματικά τεμπέληδες και βολεύονται στην ελάχιστη προσπάθεια. Δεν θέλουν να αγωνιστούν για κάτι καλύτερο.

Ο άνθρωπος που έχει ισχυρή θέληση είναι μαχητής, δεν αφήνει να περάσουν οι ευκαιρίες για να κάνει το σωστό. Δεν ψάχνει να βρει δικαιολογίες στη δυσκολία τάχα των καιρών και στις αντίξοες συνθήκες. Πιάνει «τον ταύρο από τα κέρατα». Εκεί που οι άλλοι λένε: «δεν γίνεται» ή «είναι πολύ δύσκολο να γίνει τώρα» ή «εγώ πρέπει να το κάνω αυτό μόνος μου;», ο άνθρωπος που εκφράζει την ισχυρή θέληση, λέει: «αν όχι τώρα, πότε; Αν όχι εγώ, ποιος;» και κάνει το σωστό!

 

Τα μάτια του πέταγαν σπίθες. Η αύρα του ήταν ηλεκτρισμένη. Συνέχισε χωρίς διακοπή:

Το βαθύτερο πρόβλημα πίσω από αυτές τις λανθασμένες συμπεριφορές είναι η εξάρτηση και η ανασφάλεια. Οι άνθρωποι διδάχτηκαν να στηρίζονται σε υλικά αποκτήματα. Ακόμα και στις πιο ευγενείς επιδιώξεις, πάλι εφήμερα πράγματα τους παρέχουν ασφάλεια: οι φίλοι, η οικογένεια, η δουλειά… τίποτα δεν είναι σταθερό, όλα μπορούν να εξανεμιστούν από τη μια στιγμή στην άλλη!  Αυτό μεγαλώνει την ανασφάλειά τους: τι θα γίνει αν τα χάσουν όλα αυτά; που θα στηρίζονται πλέον; Αυτό είναι η βάση της εξάρτησης!

Και εξάρτηση σημαίνει σκλαβιά!

Αντίθετα μια ζωή στηριγμένη στις αρχές και τις αξίες είναι μια ζωή ελεύθερου ανθρώπου. Μια ζωή ανοιχτής καρδιάς, χωρίς να κυριαρχείται από το φόβο. Ο άνθρωπος που ζει έτσι, είναι μια φωτεινή ύπαρξη που βοηθάει και τους γύρω του να ελευθερωθούν γιατί διαισθητικά ξέρει σε κάθε κατάσταση τί πρέπει να πράξει. Είναι αυτός που εφαρμόζει το “Do the right thing”! δεν πτοείται από το ότι όσα κάνει μπορεί να φαίνονται λίγα μπροστά στο γενικευμένο πρόβλημα. Ξέρει ότι με μικρά βήματα, με ένα βήμα τη φορά, η ζωή προχωράει. Η εξέλιξη συνεχίζεται. Θέλει να αφήσει τον κόσμο λίγο – έστω πολύ λίγο – καλύτερο απ’ ό,τι τον βρήκε.

 

Ομολογώ ότι όσα έλεγε, αλλά και ο τρόπος που τα έλεγε, με είχαν συνεπάρει. Θέλησα όμως να τον τσιγκλήσω λίγο, ίσως σαν αντίσταση στο γεγονός ότι διέκρινα πως κι εγώ δεν ήμουν ακριβώς ο άνθρωπος της ισχυρής θέλησης. Θέλησα να βρω μια δικαιολογία για το ότι δεν συμπεριφερόμουν γενικά με τον ιδανικό τρόπο που υποδείκνυε.

–        Αν, βέβαια, έχει λεφτά για να ζει και να έχει την πολυτέλεια της επιλογής! είπα εξίσου έντονα.  

 

Με κοίταξε ξαφνιασμένος.

–        Γιατί παραξενεύεστε; Ρώτησα στο ίδιο ύφος.

Μου φαίνονται όμορφα όλα όσα λέτε, αλλά δεν υπολογίζουν ότι η πλειοψηφία του κόσμου υποφέρει από την έλλειψη πόρων και οι υπόλοιποι δουλεύουν σαν σκλάβοι – όπως παραστατικά είπατε – για να βγάλουν τα προς το ζην. Πώς να κρατήσουν μια ορθή στάση όταν μαστίζονται από το οικονομικό πρόβλημα;

 

Το βλέμμα του έγινε έντονο και με πλησίασε λέγοντας αργά:

–        Μα δεν υπάρχει οικονομικό πρόβλημα!

–        Μα, τί λέτε; ρώτησα.

–        Δεν υπάρχει οικονομικό πρόβλημα! Επανέλαβε.

Υπάρχει πρόβλημα σχέσεων!

 

(συνεχίζεται)